जागतिक दहशतवादाविरुद्धच्या लढ्यात अमेरिकेला एक अतिशय मोठे आणि ऐतिहासिक यश मिळाले आहे. आफ्रिकेतील नायजेरिया देशात लपून बसलेला कुख्यात दहशतवादी संघटना ISIS चा दुसरा सर्वोच्च नेता अबू-बिलाल अल-मिनुकी याला एका अत्यंत गुप्त आणि धाडसी मोहिमेदरम्यान ठार करण्यात आले आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्वतः त्यांच्या ‘ट्रुथ सोशल’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून या अत्यंत महत्त्वाच्या कारवाईची अधिकृत घोषणा केली. ही मोहीम अमेरिकन विशेष सैन्य आणि नायजेरियन सुरक्षा दलांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीत संयुक्तपणे पार पाडल्याचे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले असून, या सहकार्याबद्दल त्यांनी नायजेरिया सरकारचे विशेष आभार मानले आहेत.
अबू-बिलाल अल-मिनुकी (ज्याला ‘अबू बक्र इब्न मुहम्मद इब्न अली अल-मनुकी’ या टोपणनावानेही ओळखले जात असे) हा जगातील सर्वात सक्रिय आणि धोकादायक दहशतवाद्यांपैकी एक होता. तो नायजेरियात अत्यंत सुरक्षित ठिकाणी लपल्याच्या थाटात होता, मात्र अमेरिकन गुप्तहेर संस्था त्याच्या प्रत्येक हालचालीवर बारीक नजर ठेवून होत्या. ट्रम्प यांनी आपल्या निवेदनात म्हटले की, “या क्रूर म्होरक्याच्या खात्म्यामुळे आता तो आफ्रिकन नागरिकांमध्ये दहशत पसरवू शकणार नाही किंवा अमेरिकेविरुद्ध कोणत्याही मोठ्या हल्ल्यांचे कट रचू शकणार नाही. या कारवाईमुळे ISIS च्या जागतिक नेटवर्कचे कंबरडे मोडले आहे.”
कोण होता अल-मिनुकी आणि त्याचे नेटवर्क?
- ISWAP चा मुख्य सूत्रधार: अल-मिनुकी हा पश्चिम आफ्रिकेतील ‘इस्लामिक स्टेट वेस्ट आफ्रिका प्रोव्हिन्स’ (ISWAP) या ISIS च्या सर्वात सक्रिय शाखेचा मुख्य कमांडर होता.
- आर्थिक नाड्यांवर नियंत्रण: चाड सरोवर आणि साहेल प्रदेशात (सेनेगल, माली, नायजर, नायजेरिया, चाड, सुदान) दहशतवादी गटांना मोठ्या प्रमाणावर पैसा, अत्याधुनिक शस्त्रे आणि आदेश पुरवण्याची मुख्य जबाबदारी त्याच्यावर होती.
- ग्लोबल टेररिस्ट घोषित: त्याच्या वाढत्या धोक्यामुळे अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने जून २०२३ मध्येच त्याला ‘स्पेशली डेझिग्नेटेड ग्लोबल टेररिस्ट’ (जागतिक दहशतवादी) म्हणून घोषित केले होते.
गेल्या काही वर्षांत ISIS आणि त्यांच्याशी संबंधित असलेल्या टोळ्यांनी आफ्रिकेतील विविध देशांमध्ये, विशेषतः नायजेरियामध्ये हिंसक हल्ले करून आपले साम्राज्य वाढवण्यास सुरुवात केली होती. अशा अत्यंत संवेदनशील काळात आफ्रिकेच्या अटलांटिक महासागरापासून ते तांबड्या समुद्रापर्यंत पसरलेल्या विस्तीर्ण ‘साहेल’ क्षेत्रात सक्रिय असणाऱ्या या टॉप कमांडरचा खात्मा होणे, हा आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने आणि आयसिस या दहशतवादी संघटनेसाठी खूप मोठा धक्का मानला जात आहे.
