महिन्याला १५,००० रुपयांपर्यंतच्या खर्चाची मर्यादा; पालकांकडे वारंवार फोन मागण्याची कटकट मिटली, व्यवहारांवर असणार संपूर्ण वॉच.
फिनटेक क्षेत्रातील अग्रगण्य कंपनी पेटीएमने (Paytm) भारतातील वाढत्या डिजिटल क्रांतीला लक्षात घेऊन लहान मुलांसाठी आणि तरुणांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. १८ मे २०२६ रोजी कंपनीने ‘पेटीएम पॉकेट मनी’ (Paytm Pocket Money) हे नाविन्यपूर्ण फिचर अधिकृतपणे लाँच केले आहे. हे फिचर विशेषतः अशा किशोरवयीन मुलामुलींसाठी डिझाइन करण्यात आले आहे, ज्यांचे अद्याप स्वतःचे कोणतेही बँक खाते उघडलेले नाही. या सुविधेमुळे आता लहान मुले पालकांच्या बँक खात्याला लिंक राहून स्वतःच्या फोनवरून सहज डिजिटल व्यवहार करू शकतील. विशेष म्हणजे, यामुळे मुलांच्या खर्चावर पालकांचे संपूर्ण नियंत्रण राहणार असून, त्यांना नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाच्या (NPCI) ‘यूपीआय सर्कल’ (UPI Circle) तंत्रज्ञानाद्वारे मुलांच्या प्रत्येक खरेदीवर रिअल-टाइम लक्ष ठेवता येणार आहे.
१. खर्चाची मर्यादा आणि सुरक्षेचे कडक नियम
पेटीएम पॉकेट मनी फिचर वापरताना पालकांना आपल्या मुलांसाठी महिन्याचा पॉकेट मनी ठरवता येणार आहे. या अंतर्गत मुले महिन्याला जास्तीत जास्त १५,००0 रुपये खर्च करू शकतात, तर एका वेळी एका व्यवहारात कमाल ५,००० रुपयांपर्यंतचे पेमेंट करण्याची मुभा असेल. सुरक्षेचा विचार करून कंपनीने यात काही महत्त्वाचे निर्बंध घातले आहेत. हे फिचर पहिल्यांदा ॲक्टिव्हेट केल्यानंतर सुरुवातीच्या ३० मिनिटांत फक्त ५०० रुपयांचेच पेमेंट करता येईल, तर पहिल्या २४ तासांत एकूण ५,००० रुपयांची मर्यादा लागू असेल, जेणेकरून कोणत्याही प्रकारची फसवणूक किंवा पैशांचा गैरवापर टाळता येईल. पालकांना आवश्यकतेनुसार कधीही हा पॉकेट मनी तात्काळ बंद करण्याचा किंवा त्याची मर्यादा बदलण्याचा अधिकार असेल.
२. आर्थिक साक्षरता आणि कॅटेगरी रिपोर्ट
या फिचरचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ‘पेटीएम स्पेंड समरी’ (Paytm Spend Summary). मुले ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन स्टोअरमध्ये कुठेही पैसे खर्च करत असतील, तर तो खर्च नेमका कोणत्या गोष्टीवर (उदा. खाणेपिणे, पुस्तके, प्रवास) झाला आहे, त्याचे वर्गीकरण पालकांना स्पष्टपणे दिसेल. यामुळे मुलांमध्ये लहानपणापासूनच पैशांचे योग्य व्यवस्थापन करण्याची सवय लागेल आणि पालकांनाही मुलांच्या खर्चाचा अचूक हिशोब मिळेल.
३. ‘पेटीएम पॉकेट मनी’ कसे ॲक्टिव्हेट करावे? (प्रक्रिया)
जर तुम्हाला तुमच्या मुलांसाठी हे फिचर सुरू करायचे असेल, तर खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो कराव्या लागतील:
- ॲप अपडेट करा: पहिली पायरी.
सर्वप्रथम तुमच्या मोबाईलमधील गुगल प्ले स्टोअर किंवा ॲप स्टोअरवर जाऊन पेटीएम (Paytm) ॲप नवीनतम व्हर्जनमध्ये अपडेट करून घ्या.
- पॉकेट मनी पर्याय निवडा: दुसरी पायरी.
पेटीएम ॲप उघडून मुख्य स्क्रीनवर असलेल्या “To Mobile / Contact” या पर्यायावर क्लिक करा. तिथे तुम्हाला “पॉकेट मनी” (Pocket Money) हा पर्याय दिसेल, त्यावर टॅप करा.
- मुलांची माहिती जोडा: तिसरी पायरी.
तुम्हाला ज्या मुलासाठी किंवा कुटुंबातील सदस्यासाठी हे फिचर सुरू करायचे आहे, त्यांचा मोबाईल नंबर निवडा किंवा त्यांचा UPI आयडी / QR कोड स्कॅन करा.
- मर्यादा ठरवा आणि पिन टाका: चौथी पायरी.
तुमचे बँक खाते निवडून मुलासाठी महिन्याची ‘खर्च मर्यादा’ (Monthly Limit) निश्चित करा आणि तुमचा गुप्त पेटीएम UPI पिन टाकून प्रक्रिया पूर्ण करा.
- आमंत्रण स्वीकारा: अंतिम पायरी.
यानंतर, संबंधित मुलाच्या फोनवरील पेटीएम ॲपमध्ये एक इनव्हिटेशन (Invitation) जाईल. मुलाने ते आमंत्रण स्वीकारताच ‘पेटीएम पॉकेट मनी’ सेवा तात्काळ सक्रिय होईल.
जर तुमच्या पेटीएम ॲपमध्ये ‘पॉकेट मनी’ हा पर्याय दिसत नसेल, तर याचा अर्थ तुमचे ॲप अजून जुन्या व्हर्जनवर चालत आहे. प्ले स्टोअरवरून ते त्वरित अपडेट केल्यास हा पर्याय उपलब्ध होईल.
