‘मानवता प्रथम’ चा नारा देत भारताने मांडला नवा दृष्टिकोन; संकटाच्या काळात पारंपरिक मानसिकता बदलण्याचे पंतप्रधानांचे आवाहन
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी फ्रान्समधील एव्हियन येथे आयोजित ‘जी-७’ (G7) शिखर परिषदेच्या विशेष ‘आउटरीच’ सत्रात जगासमोरील आव्हानांवर अत्यंत भाष्य केले आहे. आजच्या काळात जागतिक स्तरावर ऊर्जा, अन्न, आरोग्य, सायबर आणि आर्थिक सुरक्षा या सर्व गोष्टी एकमेकांशी जोडलेल्या आहेत, असे स्पष्ट करत पंतप्रधानांनी मानवतेच्या कल्याणासाठी मजबूत आंतरराष्ट्रीय भागीदारीवर भर दिला. सध्या संपूर्ण जगात अनिश्चिततेचे आणि अविश्वासाचे वातावरण निर्माण झाले आहे, याकडे जगाचे लक्ष वेधताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, आज काही देश स्वतःच्या संकुचित हितसंबंधांसाठी आणि स्वार्थासाठी आंतरराष्ट्रीय व्यापार व आधुनिक तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करत आहेत. यामुळेच विविध राष्ट्रांमध्ये एकमेकांबद्दल ‘विश्वासाचे संकट’ निर्माण झाले आहे. कोविड-१९ च्या भीषण कालखंडाचा संदर्भ देत त्यांनी सर्व देशांना जागतिक भागीदारीमध्ये पारदर्शकता आणि परस्पर विश्वासाला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचे आवाहन केले.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सहकार्य आणि मदतीची भूमिका मांडताना पंतप्रधान मोदींनी भारताच्या ‘मानवता प्रथम’ (Humanity First) या मूळ सिद्धांताचा पुनरुच्चार केला. भारताने नेहमीच याच उदात्त विचारातून ‘इंटरनॅशनल सोलर अलायन्स’, ‘ग्लोबल बायोफ्युएल अलायन्स’, ‘मिशन लाईफ’ (Mission LiFE) आणि पर्यावरणासाठी अत्यंत लोकप्रिय ठरलेले ‘एक पेड़ माँ के नाम’ यांसारखे जागतिक स्तरावरील महत्त्वाकांक्षी उपक्रम यशस्वीपणे राबवले आहेत. एवढेच नव्हे तर, जगातील कोणत्याही देशावर जेव्हा जेव्हा नैसर्गिक आपत्तीचे संकट कोसळले, तेव्हा मदतीचा हात पुढे करण्यात भारत नेहमीच अग्रस्थानी राहिला आहे. श्रीलंकेतील विनाशकारी चक्रीवादळ असो, अफगाणिस्तानमधील भीषण भूकंप, मोझांबिकमधील महापूर किंवा जमैकामधील वादळ, या सर्व कठीण प्रसंगांत भारताने कोणतीही अट न ठेवता तात्काळ मदत पोहोचवून जागतिक मित्रत्वाची जबाबदारी पार पाडली आहे, अशी आठवण त्यांनी करून दिली.
पंतप्रधानांनी आपल्या संबोधनात भारताच्या ‘सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय’ या कल्याणकारी मंत्राचा उल्लेख केला. भारताने याच विचारसरणीच्या जोरावर देशात आर्थिक समावेशन, डिजिटल ओळख, आरोग्य सुरक्षा, तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून नागरिकांचे सक्षमीकरण आणि महिलांच्या नेतृत्वाखालील विकासाला (Women-led Development) गती दिली आहे. जागतिक नेत्यांना मोलाचा सल्ला देताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, आंतरराष्ट्रीय भागीदारीने आता ‘देणारा आणि घेणारा’ (Donor-Recipient) या जुनाट आणि पारंपरिक मानसिकतेतून बाहेर पडण्याची वेळ आली आहे. जागतिक संबंध हे समान भागीदारी आणि परस्परांच्या आदरावर आधारित असायला हवेत. सर्वात शेवटी, आंतरराष्ट्रीय कायद्यांबद्दल दाखवला जाणारा अनादर हाच जागतिक एकतेच्या मार्गातील सर्वात मोठा अडथळा असून, सर्व देशांनी या समस्येकडे गांभीर्याने आणि प्राधान्याने लक्ष देणे गरजेचे आहे, असा स्पष्ट संदेश पंतप्रधानांनी या जागतिक व्यासपीठावरून दिला.
