रविवारच्या बेतामध्ये चवीसोबत तब्येतीचीही जुळवाजुळव; अतिमसालेदार मटणामुळे आजारांचा धोका, तर मासे ठरणार सर्वात ‘हेल्दी’ पर्याय
अनेकांच्या घरात रविवारचा सुट्टीचा दिवस म्हणजे मांसाहारी (Non-Veg) जेवणाचा ठरलेला बेत असतो. कोणाला चमचमीत चिकन सुक्कं आवडतं, कोणाला मटणाचा रस्सा हवा असतो, तर काही जण गरमागरम फिश फ्रायशिवाय जेवणाचा आनंद घेऊ शकत नाहीत. मांसाहार हा खवय्यांच्या जगण्याचा अत्यंत आवडता भाग असला, तरी केवळ जिभेचे चोचले पुरवताना आरोग्याचा विचार करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. कारण मटण, चिकन आणि मासे या तिन्हींमध्ये असणारी पोषणमूल्ये, फॅट्सचे प्रमाण आणि त्यांचे शरीरावर होणारे बरे-वाईट परिणाम पूर्णपणे वेगवेगळे असतात.
अनेकांसाठी मटणाची चव ही अतिशय खास आणि भारी असते. मटणामधून शरीराला आयर्न (लोह), झिंक आणि व्हिटॅमिन B12 सारखी आवश्यक पोषक तत्त्वे मोठ्या प्रमाणावर मिळतात, जी शरीरातील रक्ताची कमतरता भरून काढण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतात. मात्र, दुसरीकडे मटणामध्ये ‘सॅच्युरेटेड फॅट’चे प्रमाण खूप जास्त असते. जर जास्त प्रमाणात, वारंवार आणि अतिमसालेदार किंवा तेलकट पद्धतीने बनवलेले मटण खाल्ले, तर हृदयविकार, उच्च रक्तदाब (High BP) आणि शरीरातील बॅड कोलेस्ट्रॉल वाढण्याचा धोका मोठ्या प्रमाणावर निर्माण होतो. म्हणूनच आरोग्य तज्ज्ञ मटणाचे सेवन अत्यंत मर्यादित प्रमाणात करण्याचा सल्ला देतात.
दुसरीकडे, मांसाहारातील सर्वात उत्तम आणि आरोग्यासाठी वरदान ठरणारा पर्याय म्हणून माशांकडे पाहिले जाते. माशांमध्ये ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड, डीएचए (DHA) आणि ईपीए (EPA) सारखे घटक मुबलक प्रमाणात असतात, जे हृदय, मेंदू आणि डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जातात. विशेषतः सॅल्मन, रावस, बांगडा (मॅकेरल) किंवा सार्डिन यांसारखे मासे शरीराला प्रचंड ऊर्जा देतात. तज्ज्ञांच्या मते, आठवड्यातून दोन ते तीन वेळा ताज्या माशांचे सेवन केल्यास हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका बऱ्याच अंशी कमी होतो. माशांनंतर कमी तेलात शिजवलेले स्कीनलेस चिकन हा देखील एक चांगला आणि हलका पर्याय मानला जातो. शेवटी, मांसाहार पूर्णपणे बंद करण्यापेक्षा तो संतुलित प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने खाणे जास्त गरजेचे आहे; तसेच मांसाहारी जेवणासोबत शरीरात फायबर जाण्यासाठी हिरव्या पालेभाज्या, सॅलड आणि भरपूर पाण्याचा समावेश असणेही आवश्यक आहे.
