कमी वेळात तयार होणारे ५ हटके प्रकार; वजन नियंत्रणासह हाडांच्या मजबुतीसाठी फायदेशीर
आजच्या धावपळीच्या युगात वेळेच्या अभावामुळे अनेकदा आरोग्याकडे दुर्लक्ष होते. अशा वेळी शरीराला ऊर्जा देणारा आणि झटपट तयार होणारा उत्तम पर्याय म्हणजे ‘मखाना’. आरोग्याविषयी जागरूक असणाऱ्यांमध्ये मखाना सध्या प्रचंड लोकप्रिय होत आहे. हा पचनास हलका असण्यासोबतच प्रथिने (प्रोटीन), फायबर, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि अँटीऑक्सिडंट्सचा खजिना मानला जातो. यामध्ये कॅलरीज आणि फॅट्सचे प्रमाण अत्यंत कमी असल्याने, वजन नियंत्रणात ठेवू इच्छिणाऱ्यांसाठी हा एक सर्वोत्तम स्नॅक आहे. मखान्याचे नियमित सेवन केल्याने हाडे मजबूत होतात, पचनक्रिया सुधारते आणि शरीरात दीर्घकाळ ऊर्जा टिकून राहते.
मखाना केवळ आरोग्यासाठीच नाही, तर जिभेचे चोचले पुरवण्यासाठीही विविध चवदार पद्धतींनी बनवता येतो. मखान्यापासून तयार होणारे ५ सोपे आणि पौष्टिक प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:
- ग्रील्ड मखाना (मसाला मखाना): तव्यावर थोडे तूप किंवा ऑलिव्ह ऑइल घेऊन मखाने खमंग भाजून घ्यावेत. त्यात हळद, काळी मिरी, चाट मसाला आणि थोडे सैंधव मीठ घातल्यास एक कुरकुरीत आणि पौष्टिक नाश्ता तयार होतो.
- मखाना चाट: भाजलेल्या मखान्यामध्ये बारीक चिरलेला टोमॅटो, कांदा, काकडी, कोथिंबीर, लिंबाचा रस आणि चाट मसाला एकत्र करावा. अधिक पोषणासाठी यात उकडलेले चणे देखील मिक्स करता येतात.
- मखाना रायता: मखाने हलके शेकून त्याचे बारीक तुकडे करावेत. हे तुकडे ताज्या दह्यात मिसळून वरून भाजलेले जिरे, काळे मीठ आणि कोथिंबीर घालावी. हा पदार्थ शरीराला थंडावा देण्यासोबतच कॅल्शियम आणि प्रोबायोटिक्सचा पुरवठा करतो.
- मखाना भेल: कुरकुरीत मखान्यामध्ये कांदा, टोमॅटो, काकडी, कोथिंबीर, भाजलेले हरभरे, लिंबाचा रस आणि चाट मसाला घालून चटपटीत भेळ तयार करता येते. हा कमी कॅलरी असलेला फायबरयुक्त पर्याय आहे.
- मखाना खीर: दुधाला चांगली उकळी आणून त्यात भाजलेले मखाने मंद आचेवर शिजवावेत. चवीसाठी वेलची, सुका मेवा आणि साखरेऐवजी गूळ किंवा खजुराची पेस्ट वापरावी. ही खीर कॅल्शियम आणि प्रथिनांनी समृद्ध असलेला एक उत्तम गोड पदार्थ ठरते.
मखाना हा जरी आरोग्यासाठी अत्यंत गुणकारी असला, तरी आपल्या आहारात कोणताही मोठा बदल करण्यापूर्वी किंवा विशिष्ट आजार असल्यास डॉक्टरांचा अथवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे केव्हाही योग्य ठरते.
