महानगरपालिका निवडणुकीत ‘डिजिटल सुपरहीरो’चा अवतार
देशातील सर्वाधिक संपन्न असलेल्या बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) १५व्या निवडणुकीचा प्रचार आता निर्णायक टप्प्यात पोहोचला आहे. २२७ प्रभागांसाठी होणाऱ्या या निवडणुकीत यंदा पारंपरिक सभा, झेंडे आणि पोस्टरपेक्षा डिजिटल माध्यमांचा प्रभाव अधिक ठळकपणे जाणवत आहे. मुंबईतील राजकीय संघर्ष आता थेट सोशल मीडियाच्या रणांगणात रंगू लागला असून, या नव्या लढतीत भारतीय जनता पक्षाने आघाडी घेतल्याचे चित्र दिसत आहे.
आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करत भाजपने (BJP) प्रचाराची चौकटच बदलून टाकली आहे. ‘मार्व्हल सिनेमॅटिक युनिव्हर्स’मधील आयर्न मॅन, थानोस, स्पायडरमॅन आणि हल्क यांसारख्या लोकप्रिय सुपरहिरोंच्या माध्यमातून तयार करण्यात आलेले एआय-आधारित व्हिडिओ सध्या सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहेत. हे व्हिडिओ केवळ मनोरंजनापुरते मर्यादित न राहता मुंबईच्या विकासकामांपासून नागरी प्रश्नांपर्यंत थेट भाष्य करत असल्याने तरुणांमध्ये त्यांची विशेष चर्चा आहे.
विशेषतः १८ ते २५ वयोगटातील पहिल्यांदा मतदान करणाऱ्या मतदारांपर्यंत पोहोचण्यात हा डिजिटल प्रयोग यशस्वी ठरत असल्याचे राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे. काँग्रेससह काही पक्षांनी अशा प्रकारच्या प्रचाराचा अवलंब करण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी मांडणीतील स्पष्टता, तांत्रिक अचूकता आणि प्रभावी संदेशामुळे भाजप या डिजिटल मोहिमेत पुढे असल्याचे दिसून येते.
“त्यांच्या भूलथापांना भुलणार नाही, मुंबई आता थांबणार नाही” या घोषणेसह भाजपने आपल्या प्रचाराला ठाम राजकीय धार दिली आहे. ही घोषणा सोशल मीडियासोबतच बॅनर, पोस्टर आणि विविध डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर एकसारख्या प्रभावी पद्धतीने पोहोचवली जात आहे. शिवसेना (UBT) च्या जुन्या रेडिओ जाहिरातींच्या धर्तीवर, मात्र उलट्या आशयासह सादर केलेली ही रणनीती विरोधकांना अडचणीत आणत असल्याचे दिसते.
दरम्यान, उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना (UBT) कोस्टल रोडसारख्या मोठ्या प्रकल्पांचे श्रेय स्वतःकडे घेण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र अनेक वर्षे रखडलेल्या प्रकल्पांवर दावा केल्याने सर्वसामान्य मुंबईकरांमध्ये या श्रेयवादाबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहेत. “या वेगाने श्रेय घेत राहिले, तर उद्या जागतिक शांततेचे श्रेयही हेच घेतील,” अशी उपरोधिक चर्चा आता शहरातील कट्ट्यांवर ऐकू येत आहे.
आजच्या डिजिटल युगात ज्याच्याकडे लोकांचे लक्ष, त्याच्याकडे सत्ता हे सूत्र ओळखून भाजपने लांबलचक भाषणांऐवजी थेट शेअर करता येईल असा कंटेंट तयार केला आहे. इन्स्टाग्राम रील्स, व्हॉट्सॲप स्टेटस आणि युट्यूब शॉर्ट्सद्वारे हा संदेश प्रत्येक मुंबईकराच्या मोबाईलपर्यंत पोहोचवला जात आहे. परिणामी, विरोधकांचा पारंपरिक प्रचार या डिजिटल वादळात फिका पडत असल्याचे जाणकार सांगतात.
मुंबई महानगरपालिकेची ही निवडणूक आता केवळ रस्ते, नाले किंवा पायाभूत सुविधांपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. ही लढाई आहे प्रभावी ‘नरेटिव्ह’ची जिथे एकीकडे जुन्या कामांचे श्रेय घेण्याचा प्रयत्न आहे, तर दुसरीकडे तंत्रज्ञान, तरुणांची भाषा आणि भविष्यातील विकासाचा आराखडा मांडणारी रणनीती. या संघर्षात सध्या तरी भाजपने ‘डिजिटल सुपरहिरो’सारखी छाप पाडल्याचे स्पष्टपणे दिसत आहे.
