तज्ज्ञ सांगतात – आहार, हार्मोनल बदल, वय आणि काही आजार लघवीच्या प्रमाणावर करतात थेट परिणाम
किडनी आपल्या शरीरातून कचरा आणि अतिरिक्त द्रव फिल्टर करून लघवीच्या माध्यमातून बाहेर टाकते. त्यामुळे आपण दिवसातून किती वेळा लघवीला जातो, यावरून आपल्या आरोग्याबाबत महत्त्वाची माहिती मिळू शकते. काही लोक रात्री उठूनही लघवी करतात, तर काही जण दिवसभर ऑफिसमध्ये बसून केवळ एकदाच लघवी करतात. डॉक्टरांच्या मते लघवी खूप येणे किंवा खूप कमी येणे – दोन्ही गोष्टी शरीरातील संभाव्य समस्यांचे संकेत असू शकतात.
यूरोलॉजिस्ट डॉ. हामिद अब्बूदी सांगतात की चहा, कॉफी, सोडा आणि मद्य अशा पेयांमुळे ब्लॅडर सक्रिय होऊन वारंवार लघवीला जावे लागते. याशिवाय काही वैद्यकीय कारणांमुळेही अशी समस्या उद्भवू शकते – जसे युरिनरी ट्रॅक इन्फेक्शन (UTI), प्रोस्टेट किंवा ब्लॅडर कॅन्सर, स्ट्रोक, मल्टीपल स्क्लेरोसिस इत्यादी. महिलांमध्ये गर्भावस्थेदरम्यान ब्लॅडरवर होणाऱ्या दबावामुळेही लघवीचे प्रमाण वाढते.
लहान मुलांना साधारणपणे दिवसातून ८ ते १४ वेळा लघवीला जावे लागते. वय वाढत जाताना हे प्रमाण ६ ते १२ वेळांपर्यंत कमी होते. मुलांमध्ये जास्त लघवी येत असल्यास कॅफीनयुक्त पदार्थांचे सेवन, कब्ज किंवा अॅलर्जीही कारणीभूत असू शकते.
टीनएजर्सना दिवसातून ४ ते ६ वेळा लघवी होणे सामान्य मानले जाते. मात्र हार्मोन्समध्ये बदल झाल्यास काही काळ त्यांना वारंवार लघवीची तक्रार जाणवते. अनेकदा ही समस्या आपोआप कमी होते, परंतु ती कायम राहिली तर UTI वा मधुमेहाचा इशारा असू शकतो.
डॉ. हामिद यांच्या मते बहुतेक प्रौढ दिवसातून ५ ते ८ वेळा लघवी करतात, तर महिलांमध्ये हे प्रमाण थोडे जास्त असते. गर्भावस्था, युटीआय आदी कारणांनी महिलांना वारंवार लघवीची समस्या जाणवते.
वय वाढल्यावर किडनी आणि ब्लॅडरची कार्यक्षमता कमी होत असल्याने ज्येष्ठांना लघवी रोखता येणे अवघड जाते. NHS च्या माहितीनुसार ६० वर्षांहून अधिक वयाच्या लोकांना रात्री दोनदा लघवी होणे सामान्य आहे. ADH हार्मोनची कमतरता, डाययूरेटिक औषधांचे सेवन आणि पुरुषांमध्ये वाढणारी प्रोस्टेट ग्रंथी — या सर्व कारणांमुळेही लघवीचे प्रमाण वाढू शकते.
