दीर्घकालीन आर्थिक उद्दिष्टे आणि सुरक्षित निवृत्तीसाठी दोन्ही पर्यायांची सविस्तर तुलना; गुंतवणूक करण्यापूर्वी ‘हे’ मुद्दे नक्की वाचा.
प्रत्येक नोकरदार आणि तरुण गुंतवणूकदाराचे एकच स्वप्न असते – भविष्यात पैशांची कोणतीही चणचण भासू नये आणि निवृत्तीचे आयुष्य सुखात जावे. आजच्या काळात वाढत्या महागाईशी दोन हात करण्यासाठी केवळ बँकेत बचत करणे पुरेसे नाही, तर योग्य ठिकाणी गुंतवणूक करणे अनिवार्य झाले आहे. जर तुम्ही दरमहा केवळ ₹१०,००० ची शिस्तबद्ध गुंतवणूक करू शकलात, तर पुढील २० वर्षांत सुमारे १ कोटी रुपयांचा भव्य निधी उभारणे शक्य आहे. मात्र, हे उद्दिष्ट गाठण्यासाठी ‘एसआयपी’ (SIP) चा मार्ग निवडावा की ‘एनपीएस’ (NPS) चा, असा पेच अनेकांसमोर असतो. वाढत्या महागाईच्या काळात संपत्ती निर्मितीसाठी हे दोन्ही पर्याय अत्यंत लोकप्रिय असले, तरी त्यांच्यातील परतावा, लवचिकता आणि जोखीम पूर्णपणे भिन्न आहेत.
म्युच्युअल फंडात नियमितपणे पैसे गुंतवण्याचा सोपा आणि आधुनिक मार्ग म्हणजे एसआयपी. यामध्ये गुंतवणूकदार आपल्या जोखीम घेण्याच्या क्षमतेनुसार इक्विटी, डेट किंवा हायब्रिड फंड निवडू शकतात. एसआयपीचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्याची कमालीची लवचिकता; म्हणजेच गुंतवणूकदार आपल्या गरजेनुसार कधीही यातून पैशांची अंशतः किंवा पूर्ण वसुली करू शकतात. याउलट, एनपीएस (नॅशनल पेन्शन सिस्टम) ही केंद्र सरकारची निवृत्तीवर लक्ष केंद्रित करणारी सुरक्षित योजना आहे. यात गुंतवलेली रक्कम दीर्घकाळासाठी लॉक केली जाते आणि याचे परिपक्वतेचे लाभ प्रामुख्याने सेवानिवृत्तीनंतरच मिळतात. निवृत्तीनंतर नियमित पेन्शन मिळवून देणे, हे एनपीएसचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
या दोन्ही पर्यायांच्या गणिताचा विचार केला, तर जर एखाद्या गुंतवणूकदाराने २० वर्षांसाठी दरमहा ₹१०,००० ची एसआयपी केली, तर त्यांची एकूण गुंतवणूक २४ लाख रुपये होईल. जर एसआयपीच्या माध्यमातून सरासरी १२% वार्षिक परतावा मिळाला, तर चक्रवाढ व्याजाच्या (Compounding) ताकदीमुळे २० वर्षांनंतर ही रक्कम सुमारे ₹९१.९८ लाखांपर्यंत पोहोचू शकते. बाजारातील चढ-उतार सोसूनही दीर्घकाळात इक्विटी फंड दमदार परतावा देतात, म्हणूनच आर्थिक सल्लागार एसआयपीला पसंती देतात. दुसरीकडे, जर १० वर्षांच्या अल्प कालावधीचा विचार केला, तर १२% परताव्याच्या अंदाजाने एसआयपीमध्ये सुमारे ₹२३.२३ लाख जमा होतील, तर एनपीएसमध्ये १२.५९% च्या संभाव्य परताव्यामुळे ही रक्कम ₹२४.१० लाखांच्या घरात जाईल. १० वर्षांत या रकमेने थेट करोडपती होणे कठीण असले, तरी कमी कालावधीत एनपीएस परताव्याच्या बाबतीत किंचित पुढे दिसते, पण तिथे लॉक-इनचा नियम आडवा येतो.
अखेर, योग्य पर्यायाची निवड तुमच्या वैयक्तिक आर्थिक ध्येयांवर अवलंबून असते. जर तुमचे आगामी उद्दिष्ट मुलांचे उच्च शिक्षण, स्वतःचे हक्काचे घर खरेदी किंवा इतर तातडीच्या कौटुंबिक गरजा पूर्ण करणे असेल, तर पैशांची सुलभता देणारी एसआयपी तुमच्यासाठी अधिक फायदेशीर ठरेल. मात्र, जर तुमचे मुख्य ध्येय सेवानिवृत्तीनंतरचे सुरक्षित आयुष्य, कर बचत (Tax Saving) आणि भविष्यात हमखास मासिक पेन्शन मिळवणे हे असेल, तर लॉक-इन कालावधी असूनही एनपीएस हा एक उत्तम आणि सुरक्षित पर्याय ठरू शकतो. त्यामुळे आपल्या गरजा ओळखून हुशारीने गुंतवणूक करणे फायद्याचे ठरेल.
