सायबर बुलिंग आणि मानसिक आरोग्याला आळा घालण्यासाठी युएई सरकारचे मोठे पाऊल; तिथे राहणाऱ्या लाखो भारतीय कुटुंबांवर होणार थेट परिणाम.
सोशल मीडियाच्या अतिवापरामुळे लहान मुलांच्या मानसिकतेवर आणि आरोग्यावर होणारे गंभीर परिणाम लक्षात घेता, संयुक्त अरब अमिरातीने (UAE) एक अत्यंत धाडसी आणि ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. १८ जून २०२६ रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या विशेष बैठकीत, १५ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियाच्या वापरावर पूर्णपणे बंदी घालण्याचा कायदा मंजूर करण्यात आला आहे. ऑस्ट्रेलिया, ब्रिटन, मलेशिया आणि कॅनडा या देशांनंतर आता युएईनेही हा मार्ग निवडला असून, असा निर्णय घेणारा तो पहिला अरब देश ठरला आहे.
या नव्या नियमांनुसार, १५ वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या मुलांना कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर स्वतःचे वैयक्तिक खाते उघडता येणार नाही. तसेच त्यांना पोस्ट करणे, कमेंट करणे, फोटो-व्हिडीओ शेअर करणे किंवा कोणत्याही सार्वजनिक ग्रुपमध्ये सामील होण्याची परवानगी नसेल. १५ ते १६ वर्षे वयोगटातील किशोरवयीन मुलांना सोशल मीडिया वापरण्याची सवलत असेल, परंतु त्यांच्यासाठी कडक सुरक्षा नियम, वेळेची मर्यादा आणि मजकुरावर (कंटेंट) निर्बंध लागू राहतील. मुले खोटी जन्मतारीख टाकून अकाऊंट उघडू नयेत यासाठी ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ (AI) आणि डिजिटल ओळख पडताळणी प्रणाली अनिवार्य करण्यात आली आहे. पालकांची संमती असली तरीही या नियमातून कोणतीही सूट मिळणार नाही.
इन्स्टाग्राम, टिकटॉक आणि फेसबुकसारख्या सर्व मोठ्या सोशल मीडिया कंपन्यांना या नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी १२ महिन्यांचा अवधी देण्यात आला आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या कंपन्यांवर कडक दंडात्मक कारवाई केली जाईल किंवा त्यांचे प्लॅटफॉर्म थेट ब्लॉक केले जातील. हा निर्णय युएईमध्ये राहणाऱ्या अंदाजे ३५ लाख भारतीयांवर थेट परिणाम करणार आहे, कारण तिथे राहणाऱ्या बहुतांश भारतीय कुटुंबांमध्ये शालेय वयाची मुले आहेत. भारतात सध्या अशा प्रकारची बंदी नसली, तरी युएईच्या या निर्णयामुळे आता भारतातही अल्पवयीन मुलांच्या सोशल मीडिया वापरावर निर्बंध आणण्याबाबतच्या चर्चांना वेग आला आहे.
