जीवनशैलीतील बदल केवळ पूरक, औषधोपचारांना पर्याय नाही; दुर्लक्ष केल्यास भविष्यात गंभीर गुंतागुंत निर्माण होण्याचा मुंबईतील तज्ज्ञ डॉक्टरांचा इशारा
बदलती जीवनशैली आणि तणावामुळे आजच्या काळात थायरॉईडची समस्या अत्यंत वेगाने पसरत आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, आता अगदी लहान मुलींमध्येही हा आजार मोठ्या प्रमाणावर पाहायला मिळत असून, एका अंदाजानुसार जवळपास ९५ टक्के महिला या समस्येशी झगडत आहेत. शरीरातील थायरॉक्सिन संप्रेरकाचे (hormone) संतुलन बिघडल्यामुळे तीव्र थकवा येणे, अचानक वजन वाढणे किंवा घटणे आणि मासिक पाळीत अनियमितता निर्माण होणे अशा अनेक शारीरिक समस्या उद्भवतात. मात्र, सध्या सोशल मीडियावर थायरॉईडबद्दल अनेक दिशाभूल करणारे दावे केले जात आहेत. विशिष्ट आहार, डिटॉक्स ड्रिंक्स किंवा केवळ योगासने करून थायरॉईड मुळापासून बरा होऊ शकतो, असा प्रचार नेटकऱ्यांकडून केला जातो. या सोशल मीडिया ट्रेंड्सच्या पार्श्वभूमीवर, मुंबईतील नामवंत वैद्यकीय तज्ज्ञांनी वैज्ञानिक दृष्टिकोन मांडत या भ्रामक समजुतींना पूर्णपणे फेटाळले आहे.
मुंबईतील तज्ज्ञ डॉ. निमित नागरा यांनी स्पष्ट केले आहे की, थायरॉईडच्या समस्या सहसा नैसर्गिकरित्या किंवा आपोआप कधीच बऱ्या होत नाहीत. शरीरातील संप्रेरकांचे संतुलन पूर्ववत राखण्यासाठी डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली योग्य औषधोपचार घेणे अत्यंत अनिवार्य आहे. जर रुग्णांनी उपचारांकडे दुर्लक्ष केले, तर भविष्यात हा आजार अधिक क्लिष्ट आणि गंभीर रूप धारण करू शकतो. याच मुद्द्याला दुजोरा देत मधुमेह आणि संप्रेरक तज्ज्ञ आरती उल्लाल यांनी सांगितले की, केवळ सोशल मीडियावरील टिप्स किंवा जीवनशैलीत किरकोळ बदल करून थायरॉईड बरा करणे अशक्य आहे. चांगला आहार आणि नियमित व्यायाम हे आरोग्यासाठी फायदेशीर असून ते उपचारांना मदत करू शकतात; परंतु ते मूळ वैद्यकीय औषधांना कधीही पर्याय (Alternative) ठरू शकत नाहीत.
वैद्यकीय शास्त्रानुसार, तीव्र व्यायामामुळे किंवा कडक आहार नियंत्रणामुळे काही काळ संप्रेरकाची पातळी तात्पुरती सामान्य झाल्यासारखी वाटू शकते, परंतु हा आराम फार काळ टिकणारा नसतो. इंटरनेटवर व्हायरल होणारे हर्बल सप्लिमेंट्स किंवा घरगुती काढे संप्रेरकांमधील चढ-उतार नियंत्रित करू शकत नाहीत; उलट अशा चुकीच्या प्रयोगांमुळे शरीरातील इतर अवयवांवर दुष्परिणाम होऊन गुंतागुंत वाढण्याची शक्यता असते. अर्थात, गर्भधारणेदरम्यान होणारे हार्मोनल बदल किंवा विशिष्ट औषधांच्या साईड इफेक्ट्समुळे आलेली तात्पुरती सूज, मूळ कारण दूर झाल्यावर बरी होऊ शकते. शेवटी, तज्ज्ञांनी असा सल्ला दिला आहे की, कोणत्याही इंटरनेट ट्रेंड्सवर आंधळा विश्वास ठेवून स्वतःच डॉक्टर बनण्याऐवजी, अधिकृत वैद्यकीय चाचण्या करून तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच योग्य उपचार सुरू करावेत.
