सौंदर्यापेक्षा आरोग्याला प्राधान्य: रासायनिक काजळामुळे नवजात बालकांच्या दृष्टीवर होऊ शकतो गंभीर परिणाम
भारतीय संस्कृतीत नवजात बाळाच्या डोळ्यांत काजळ घालण्याची प्रथा पिढ्यानपिढ्या चालत आली आहे. बाळ दिसायला गोंडस दिसावे आणि त्याचे डोळे टपोरे व्हावेत, या भाबड्या आशेपोटी अनेक घरांमध्ये आजही हा पायंडा पाळला जातो. मात्र, बदलत्या काळानुसार आणि वैद्यकीय संशोधनानुसार, ही परंपरा बाळाच्या नाजूक डोळ्यांसाठी अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. आधुनिक नेत्रतज्ज्ञांच्या मते, बाजारात मिळणाऱ्या काजळामध्ये शिसे आणि कृत्रिम रसायनांचा वापर केलेला असतो, ज्यामुळे बाळाच्या डोळ्यांना कायमस्वरूपी इजा होण्याची भीती असते.
धोका नेमका कुठे आहे?
बाजारातील व्यावसायिक काजळात रसायने, संरक्षक द्रव्ये आणि कृत्रिम रंग असतात. नवजात बाळाची त्वचा आणि डोळ्यांतील श्लेष्मल पडदा अत्यंत संवेदनशील असतो. या रसायनांमुळे डोळ्यांत जळजळ होणे, सतत पाणी येणे, डोळे लाल होणे किंवा संसर्ग (Infection) होण्याचा मोठा धोका असतो. इतकेच नाही तर, काही प्रकरणांमध्ये या घटकांचा दीर्घकालीन परिणाम होऊन बाळाच्या दृष्टीवरही विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
घरगुती काजळ सुरक्षित आहे का?
अनेक पालक घरामध्ये तूप किंवा तेलाच्या दिव्यावर काजळ तयार करतात. जरी यात रसायने नसली, तरी ते बनवताना वापरलेली भांडी किंवा पद्धत निर्जंतुक (Sterile) नसते. अशा घरगुती काजळामुळे डोळ्यांत बॅक्टेरिया शिरू शकतात, ज्यामुळे संसर्ग वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे तज्ज्ञांच्या मते, सौंदर्यासाठी काजळ वापरण्यापेक्षा बाळाच्या डोळ्यांची नैसर्गिक स्वच्छता राखणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
पालकांसाठी तज्ज्ञांचा सल्ला:
बाळाचे डोळे निरोगी ठेवण्यासाठी कोणत्याही बाह्य पदार्थाचा वापर टाळणेच हिताचे ठरते. डोळ्यांच्या आजूबाजूची त्वचा कोमट पाण्याने स्वच्छ ठेवावी आणि बाळाचे हात नेहमी धुवावेत. जर बाळाच्या डोळ्यांतून चिकट पाणी येत असेल किंवा डोळे लाल दिसत असतील, तर घरगुती उपाय करण्याऐवजी तातडीने बालरोगतज्ज्ञ किंवा नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. परंपरेचे पालन करताना आपल्या बाळाचे आरोग्य धोक्यात येणार नाही, याची काळजी घेणे हीच आजच्या काळाची गरज आहे.
