हिंदू धर्मात अक्षय तृतीया हा अत्यंत शुभ आणि महत्त्वाचा सण मानला जातो. साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेल्या या दिवशी कोणतेही शुभ कार्य करण्यासाठी वेगळा मुहूर्त पाहण्याची गरज नसते. दरवर्षी हा सण वैशाख महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या तृतीयेला साजरा केला जातो. या दिवसाला ‘अखा तीज’ किंवा परशुराम जयंती असेही संबोधले जाते. या दिवशी विशेषतः भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांची पूजा करण्याची परंपरा आहे.
‘अक्षय’ म्हणजे काय?
‘अक्षय’ या शब्दाचा अर्थ कधीही न संपणारे असा होतो. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी केलेले पुण्यकर्म किंवा शुभ कार्य दीर्घकाळ टिकणारे आणि फलदायी असते. त्यामुळे अनेकजण या दिवशी नवीन उपक्रम सुरू करणे किंवा खरेदी करणे पसंत करतात.
2026 मधील मुहूर्त:
पंचांगानुसार, वैशाख शुक्ल तृतीया 18 एप्रिल 2026 रोजी सायंकाळी 6:22 वाजता सुरू होईल आणि 19 एप्रिल 2026 रोजी दुपारी 3:47 वाजता समाप्त होईल. उदय तिथी विचारात घेतल्यास, सण 19 एप्रिल रोजी साजरा केला जाईल.
पूजाविधी कसा करावा?
या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ वस्त्र परिधान करावीत. पूजास्थळी कलश स्थापना करणे महत्त्वाचे मानले जाते. तांब्याच्या कलशात पाणी, सुपारी, नाणे तसेच हळद-कुंकू घालून तो सजवावा आणि त्यावर स्वस्तिक चिन्ह काढावे.
यानंतर भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांच्या मूर्ती किंवा प्रतिमेची पूजा करावी. हळद, कुंकू, चंदन आणि फुले अर्पण करावीत. नैवेद्य म्हणून सातू, काकडी, गहू किंवा गुळ अर्पण करणे शुभ मानले जाते.
पूजा पूर्ण झाल्यानंतर विष्णू सहस्त्रनाम किंवा लक्ष्मी स्तोत्राचे पठण करावे आणि शेवटी आरती करून पूजा संपन्न करावी.
अक्षय तृतीया हा केवळ सण नसून, आयुष्यात नवीन आणि सकारात्मक सुरुवात करण्यासाठी एक उत्तम संधी मानली जाते.
