अल निनोच्या वाढत्या प्रभावामुळे यंदा सरासरीच्या केवळ ९० टक्केच पावसाची शक्यता; शेतकऱ्यांना सध्यातरी पेरणीची घाई न करण्याचे हवामान तज्ज्ञांचे आवाहन
अर्धा जून महिना संपत आला तरी महाराष्ट्रात अद्यापही पावसाने दडी मारल्यामुळे राज्यातील बळीराजासह सर्वसामान्य नागरिकांची चिंता कमालीची वाढली आहे. दरवर्षी मे महिन्याच्या शेवटी किंवा जूनच्या पहिल्या आठवड्यात संपूर्ण महाराष्ट्राला झोडपून काढणारा मान्सून यंदा मात्र चांगलाच रेंगाळला आहे. मान्सूनचे हे चक्र नेमके का उलटले आहे, त्याच्या प्रवासात कोणते अडथळे येत आहेत आणि यंदा राज्यात एकूण किती पाऊस पडणार, या सर्व महत्त्वाच्या प्रश्नांवर हवामान तज्ज्ञ एसडी सानप यांनी प्रकाश टाकला आहे. गतवर्षीच्या तुलनेत यंदाची परिस्थिती पूर्णपणे वेगळी असून गेल्या वर्षी २६ मे रोजीच मान्सूनने महाराष्ट्रात हजेरी लावली होती, याकडे त्यांनी प्रकर्षाने लक्ष वेधले.
यंदा ८ जून रोजी मान्सून तळ कोकणात दाखल झाला खरा, मात्र तिथून पुढे त्याची वाटचाल पूर्णपणे थबकली आहे. हवामान तज्ज्ञ एसडी सानप यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या उत्तरेकडून येणाऱ्या कोरड्या वाऱ्यांचे प्रमाण जमिनीपासून दोन ते तीन किलोमीटरच्या उंचीवर अचानक वाढले आहे. हे कोरडे वारे मान्सूनच्या ढगांना पुढे सरकण्यापासून रोखत असून, हाच मान्सूनच्या प्रवासातील सर्वात मोठा अडथळा ठरत आहे. याच कारणांमुळे मान्सून सध्या तळ कोकणातच अडकून पडला असून, पुढे जाण्यासाठी सध्या तरी कोणतीही अनुकूल परिस्थिती निर्माण झालेली नाही.
या संथ वाटचालीमागे ‘अल निनो’चा मोठा प्रभाव असल्याचे सानप यांनी स्पष्ट केले. पूर्व विषुववृत्तीय प्रशांत महासागरामध्ये सध्या ‘अल निनो’ सक्रिय झाला असून, येत्या तीन महिन्यांत त्याची तीव्रता अधिक वाढणार आहे. याचा थेट फटका आपल्या मान्सूनवर होणार असून, यंदा महाराष्ट्रात सरासरीच्या तुलनेत कमी पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे. यावर्षी राज्यात केवळ ९० टक्केच पाऊस पडू शकतो, असे भाकीत त्यांनी वर्तवले आहे.
या पार्श्वभूमीवर, राज्यातील शेतकऱ्यांनी कोरड्या हवामानात पेरणीचा घाईघाईने निर्णय घेऊ नये, असे कडक आवाहन सानप यांनी केले आहे. राज्य शासनाने आणि कृषी विभागाने दिलेल्या अधिकृत सूचनांचे पालन करणे अत्यंत गरजेचे आहे. हवामान अंदाजाबाबत बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, पावसाच्या अंदाजात केवळ ३ ते ५ दिवसांचीच अचूकता (ॲक्युरसी) असते. त्यामुळे जर कोणी ८ ते १० दिवस आधीच मोठ्या पावसाचे दावे करत असेल, तर त्याकडे शेतकऱ्यांनी पूर्णपणे दुर्लक्ष करावे. केवळ ३ ते ५ दिवसांच्या अधिकृत अंदाजावरच विसंबून राहून शेतकऱ्यांनी पुढील पावले उचलावीत, असा मोलाचा सल्ला त्यांनी दिला आहे.
