सनातन धर्मात पूजा करताना वापरण्यात येणाऱ्या प्रत्येक वस्तूला विशेष धार्मिक महत्त्व दिले जाते. देवी-देवतांना त्यांच्या आवडीची फळे, फुले आणि पत्र अर्पण करण्याची परंपरा आहे. मात्र धर्मशास्त्रानुसार काही अशा वस्तू आहेत ज्या विशिष्ट देवतांना अर्पण करणे निषिद्ध मानले जाते. अशा वस्तू अर्पण केल्यास पूजा अपूर्ण राहते किंवा त्याचे शुभ फल मिळत नाही, अशी धार्मिक मान्यता आहे.
धार्मिक कथांनुसार, भगवान गणेशाच्या पूजेत तुळशीपत्र वापरणे टाळले जाते. तुळशीने गणपतींना विवाहासाठी प्रस्ताव दिला होता, मात्र गणेशांनी तो नाकारल्याने तुळशीने त्यांना श्राप दिला, अशी कथा प्रचलित आहे. त्यानंतर गणेशपूजेत तुळशी निषिद्ध मानली गेली. त्याचप्रमाणे भगवान विष्णूंना तुटलेले किंवा खंडित अक्षत अर्पण करणे अशुभ समजले जाते. पूजेत नेहमी अखंड तांदळाचाच वापर करण्यास सांगितले जाते.
भगवान शिवाच्या पूजेत केतकीचे फूल अर्पण करू नये, अशीही मान्यता आहे. पौराणिक कथेनुसार, ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्या वादात केतकीच्या फुलाने खोटी साक्ष दिल्यामुळे भगवान शिवांनी ते आपल्या पूजेतून वर्ज्य केले. याशिवाय कोणत्याही देवी-देवतांना शिळी, सडलेली किंवा अपवित्र फळे अर्पण करणे धर्मशास्त्रात अशुभ मानले गेले आहे. त्यामुळे पूजेत नेहमी ताजी आणि स्वच्छ फळे वापरण्याचा सल्ला दिला जातो.
सूर्यदेवाला बेलपत्र अर्पण करणेही टाळावे, अशी धार्मिक मान्यता आहे. सूर्यपूजेत लाल फुले, गूळ, गहू आणि जल अर्पण करणे अधिक शुभ मानले जाते. विविध संप्रदायांनुसार पूजेचे नियम बदलू शकतात, त्यामुळे पूजा करण्यापूर्वी जाणकार किंवा गुरुजींचा सल्ला घेणे अधिक योग्य मानले जाते.
