डिजिटल युगात सोशल मीडिया हा किशोरवयीन मुलांच्या दैनंदिन आयुष्याचा अविभाज्य भाग बनला आहे. मात्र या आभासी जगातील प्रतिक्रिया, लाईक्स आणि कमेंट्स त्यांच्या मानसिक आरोग्यावर मोठा प्रभाव टाकत असल्याचे विविध अभ्यासांमधून समोर आले आहे. एखाद्या पोस्टवर मिळालेली सकारात्मक प्रतिक्रिया त्यांचा आत्मविश्वास वाढवू शकते, तर नकारात्मक कमेंट, ट्रोलिंग किंवा सततची तुलना त्यांच्या भावनांवर खोल परिणाम करू शकते. विशेषतः स्वतःची ओळख आणि व्यक्तिमत्त्व घडवण्याच्या वयात अशा अनुभवांमुळे अनेक मुलं भावनिकदृष्ट्या अस्थिर होऊ शकतात.
मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, सोशल मीडियावरील सततच्या टीकेमुळे आत्मविश्वास कमी होणे, एकटेपणा वाढणे, चिंता, चिडचिड, नैराश्य आणि सामाजिक दुरावा यांसारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. अनेकदा मुलं आपल्या भावना व्यक्त करण्याऐवजी स्वतःमध्येच गप्प राहतात, त्यामुळे समस्या अधिक गंभीर होण्याची शक्यता असते. मुलं अचानक एकटी राहू लागणे, सतत उदास दिसणे, झोप किंवा आहाराच्या सवयी बदलणे, मित्रांपासून दूर जाणे किंवा सोशल मीडियावरील प्रतिक्रियांना अतिप्रमाणात महत्त्व देणे ही काही महत्त्वाची लक्षणे पालकांनी ओळखणे गरजेचे आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मुलांना सोशल मीडियापासून पूर्णपणे दूर ठेवणे व्यवहार्य नसले तरी त्यांच्याशी नियमित संवाद साधणे, ऑनलाइन जगातील वास्तव समजावून सांगणे, सायबर बुलिंग आणि ट्रोलिंगबाबत जागरूक करणे तसेच भावनिक आधार देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. गरज भासल्यास मानसोपचारतज्ज्ञांचा सल्ला घेण्यासही संकोच करू नये. योग्य मार्गदर्शन, विश्वास आणि संवादाच्या माध्यमातून पालक आपल्या मुलांना सोशल मीडियाच्या नकारात्मक परिणामांपासून मोठ्या प्रमाणात सुरक्षित ठेवू शकतात.
