सातारा जिल्ह्यातील कोयना धरण परिसरात यंदा एक विलक्षण आणि तितकंच चिंताजनक दृश्य पाहायला मिळत आहे. कोयना बॅकवॉटरमधील पाण्याची पातळी लक्षणीयरीत्या घटल्याने अनेक दशकांपासून पाण्याखाली असलेले जुन्या बामणोली गावाचे अवशेष पुन्हा एकदा उघड झाले आहेत. स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, गेल्या सुमारे 40 वर्षांत प्रथमच इतक्या मोठ्या प्रमाणात पाणी मागे सरकल्याने गावाचे काही भाग स्पष्टपणे दिसू लागले आहेत. यामध्ये जुन्या घरांचे पाया, दगडी रस्ते, भिंतींचे अवशेष तसेच काही बांधकामांच्या खुणा पुन्हा नजरेस पडत आहेत.
कोयना धरण प्रकल्प साकारण्यापूर्वी बामणोली हे गाव या परिसरातील एक महत्त्वाची वस्ती होती. मात्र धरण उभारणीनंतर वाढलेल्या जलसाठ्यामुळे हे गाव कायमस्वरूपी पाण्याखाली गेले. आता पाण्याची पातळी घटल्यामुळे इतिहासाच्या खुणा पुन्हा एकदा समोर आल्याने अनेकांच्या आठवणींना उजाळा मिळत आहे. काही नागरिक आणि अभ्यासक या घटनेकडे ऐतिहासिक दृष्टीकोनातून पाहत असले, तरी पर्यावरण आणि जलव्यवस्थापनाच्या दृष्टीने ही परिस्थिती गंभीर मानली जात आहे.
दरम्यान, धरणातील कमी झालेला जलसाठा, बदलते हवामान आणि वाढते तापमान यावरही चर्चा सुरू झाली आहे. पाण्याच्या उपलब्धतेवर भविष्यात परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असून नागरिकांमध्ये संभाव्य पाणीटंचाईबाबत चिंता वाढली आहे. प्रशासनाने परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले असून परिसराला भेट देणाऱ्या पर्यटकांनी आवश्यक ती खबरदारी घ्यावी, असे आवाहन केले आहे. कोयना बॅकवॉटरमधून समोर आलेले बामणोली गावाचे अवशेष हा इतिहासाचा दुर्मिळ ठेवा असला, तरी त्यामागील जलसंकटाचा इशारा दुर्लक्षित करून चालणार नाही, अशी भावना स्थानिकांकडून व्यक्त होत आहे.
