पंढरपूरचा विठोबा महाराष्ट्राच्या भक्तीपरंपरेचा केंद्रबिंदू असला, तरी त्याच्या मूळ स्वरूपाबाबत महाराष्ट्र-कर्नाटक असा ऐतिहासिक वाद आहे.
संतांच्या अभंगांमध्ये “कानडा”, “कर्नाटकू” आणि “कानडे” असे उल्लेख आढळतात.
पंढरपूरचे प्राचीन नाव “पंडरगे” असून ते कन्नड भाषेशी संबंधित असल्याचे अनेक अभ्यासक मानतात.
काही मतांनुसार “पंडरगे” या नावाचा अपभ्रंश होऊन पुढे “पांडुरंग” हे नाव रूढ झाले.
संत ज्ञानेश्वरांनी “कानडा हो विठ्ठलु कर्नाटकु” असे म्हणत विठ्ठलाचा कर्नाटकशी संबंध स्पष्ट केला आहे.
संत नामदेवांनीही विठ्ठलाला “कानडा विठ्ठल” म्हणत त्याच्या भाषेचा उल्लेख केला आहे.
पंढरपूर हे महाराष्ट्र-कर्नाटकच्या सांस्कृतिक सीमारेषेवर वसलेले असून मंदिरात कन्नड शिलालेखही आढळतो.
मात्र ज्ञानेश्वर, नामदेव, एकनाथ, तुकाराम आणि चोखामेळा यांसारख्या संतांनी विठ्ठलभक्ती महाराष्ट्राच्या घराघरात पोहोचवली.
त्यामुळे विठ्ठल हा केवळ महाराष्ट्राचा किंवा कर्नाटकाचा नसून दोन्ही संस्कृतींना जोडणारा भक्तीचा सेतू आहे.
शेवटी, विठ्ठलाचे खरे स्थान कोणत्याही एका प्रदेशात नसून भक्तांच्या हृदयात आहे.हीच वारकरी परंपरेची शिकवण आहे.