लिथियम-आयन सेल उत्पादनात स्वयंपूर्ण होण्यासाठी उचलले पाऊल; तामिळनाडूतील ‘गिगाफॅक्टरी’च्या विस्तारावर भर
भारतीय इलेक्ट्रिक वाहन क्षेत्रातील अग्रगण्य कंपनी ओला इलेक्ट्रिक (Ola Electric) आपल्या व्यवसायाची पुनर्रचना करण्यासाठी एक मोठा आर्थिक निर्णय घेण्याच्या तयारीत आहे. ओला आपल्या ‘ओला सेल टेक्नॉलॉजीज’ (OCT) या उपकंपनीतील काही हिस्सा विकून बाजारातून सुमारे २,००० कोटी रुपये उभारण्याची योजना आखत आहे. या प्रक्रियेसाठी कंपनीने एव्हेंडस कॅपिटल आणि मोतीलाल ओसवाल यांसारख्या दिग्गज गुंतवणूक बँकांची नियुक्ती केली असून, अनेक जागतिक ‘सॉवरेन वेल्थ फंड’ यामध्ये गुंतवणूक करण्यास उत्सुक असल्याचे समजते.
तामिळनाडूमध्ये ओलाचा स्वतःचा लिथियम-आयन बॅटरी सेल उत्पादन प्रकल्प आहे, ज्याला ‘गिगाफॅक्टरी’ म्हटले जाते. सध्या या प्रकल्पाची क्षमता १.५ GWh असून, चालू आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस ती ६ गीगावॅट (6 GWh) पर्यंत नेण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे. या भागभांडवल विक्रीमुळे केवळ निधीच मिळणार नाही, तर ओलाच्या बॅटरी प्रकल्पाचे नेमके बाजार मूल्य (Valuation) किती आहे, हे देखील स्पष्ट होईल. ३,५०० कोटींच्या सुरुवातीच्या गुंतवणुकीतून उभा राहिलेला हा प्रकल्प भारताचे बॅटरी आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
ओला केवळ बॅटरी बनवत नाही, तर त्यामध्ये नवनवीन प्रयोगही करत आहे. ‘ओला बॅटरी इनोव्हेशन सेंटर’मध्ये २०० हून अधिक तज्ज्ञ NMC, LFP आणि सॉलिड-स्टेट सेल्स सारख्या प्रगत तंत्रज्ञानावर काम करत आहेत. कंपनीकडे सध्या ४०० हून अधिक पेटंट्सचा पोर्टफोलिओ असून, दुचाकी वाहनांव्यतिरिक्त व्यावसायिक ऊर्जा साठवणूक (Energy Storage) क्षेत्रासाठीही बॅटरी विकसित केल्या जात आहेत.
भारताने २०३० पर्यंत ५०% वीज निर्मिती अक्षय ऊर्जेद्वारे (सौर आणि पवन ऊर्जा) करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. सौर आणि पवन ऊर्जा २४ तास उपलब्ध नसल्यामुळे ती साठवण्यासाठी मोठ्या बॅटरी सिस्टिम्सची गरज भासणार आहे. ओलाने आधीच घरगुती वापरासाठी ‘बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टम’ (BESS) लाँच केली असून, आता हा निधी मिळाल्यास कंपनी व्यावसायिक ऊर्जा साठवणूक क्षेत्रातही आपली पकड मजबूत करू शकेल.
