पाण्याची चाचणी, वास आणि रंगावरून करा ओळख; काही सोप्या टिप्स ठरतील उपयुक्त
हिवाळ्याच्या दिवसांत काळी मिरीची मागणी प्रचंड वाढते. चहा, सूप, काढे आणि अनेक पदार्थांमध्ये वापर होत असल्यामुळे बाजारात तिची विक्री मोठ्या प्रमाणात होते. मात्र वाढत्या मागणीचा फायदा घेत काही व्यापारी बनावट किंवा भेसळयुक्त मिरी विकत असल्याचे प्रकार समोर येत आहेत. पपईच्या बिया किंवा कृत्रिम दाण्यांपासून बनवलेली मिरी दिसायला खरीच वाटत असल्याने सामान्य ग्राहकांची फसवणूक होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे घरात वापरात असलेली मिरी शुद्ध आहे की नाही हे तपासणे अत्यंत गरजेचे ठरते.
खरी काळी मिरी ओळखण्यासाठी सर्वात सोपी पद्धत म्हणजे पाण्याची चाचणी. एका काचेच्या ग्लासमध्ये पाणी घ्या आणि त्यात काही मिरीचे दाणे टाका. बहुतांश वेळा खरी मिरी हलकी असल्याने पाण्यावर तरंगते, तर भेसळयुक्त किंवा बनावट दाणे तळाशी बसतात. विशेषतः पपईच्या बियांपासून तयार केलेली मिरी पाण्यात बुडण्याची शक्यता अधिक असते.
मिरीचा सुगंध देखील तिची खरी ओळख सांगतो. काही दाणे हातात घेऊन हलक्या हाताने चोळा. जर ती ताजी आणि शुद्ध असेल तर लगेचच तीव्र, उग्र आणि मसालेदार वास जाणवतो. मात्र वास नसणे किंवा मातीसारखा कुबट वास येणे हे मिरी शिळी किंवा भेसळयुक्त असल्याचे संकेत असू शकतात.
काही वेळा बाजारात मिरीला आकर्षक दिसण्यासाठी कृत्रिम पॉलिश दिले जाते. हे ओळखण्यासाठी काही दाणे पांढऱ्या कागदावर ठेवून दाबा. कागदावर तेलकट डाग उमटल्यास समजावे की मिरीवर कृत्रिम प्रक्रिया करण्यात आलेली आहे. नैसर्गिक आणि शुद्ध मिरी दाबल्यावर कागदावर कोणताही तेलकट ठसा सोडत नाही.
रंग आणि पोतावरूनही खरी मिरी ओळखता येते. अस्सल मिरीचे दाणे गडद काळ्या रंगाचे, थोडे सुरकुतलेले आणि साधारण एकसारख्या आकाराचे असतात. जर मिरीत फिकट किंवा तपकिरी रंगाचे छोटे दाणे आढळले, तर ते पपईच्या वाळलेल्या बिया असण्याची शक्यता असते.
शेवटी मिरी कुस्करून पाहणे हा देखील एक सोपा मार्ग आहे. खऱ्या मिरीचा आतला भाग पांढरट किंवा हलका तपकिरी असतो. जर दाणा आतून पोकळ दिसत असेल किंवा फार गडद रंगाचा वाटत असेल, तर ती मिरी निकृष्ट दर्जाची किंवा भेसळयुक्त असू शकते. थोड्या जागरूकतेने आणि या सोप्या उपायांनी तुम्ही घरात वापरण्यासाठी खरी, शुद्ध आणि आरोग्यदायी काळी मिरी निवडू शकता.
