प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी आयुर्वेदाचा आधार; वाफ, आयुर्वेदिक पोटली आणि आल्याचा रस ठरेल संजीवनी
महाराष्ट्रसह देशातील अनेक भागांमध्ये सध्या निसर्गाचा विचित्र खेळ पाहायला मिळत आहे. कधी अंगाची लाहीलाही करणारे ऊन, तर कधी अचानक कोसळणारा मुसळधार पाऊस, अशा लहरी हवामानामुळे मानवी शरीराच्या तापमानावर विपरीत परिणाम होत आहे. याचा सर्वाधिक फटका कमी प्रतिकारशक्ती असलेल्या लहान मुलांना बसत असून, घराघरांत सर्दी, खोकला आणि तापाचे रुग्ण वाढताना दिसत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, बाहेरील तापमानातील चढ-उतार मुलांच्या नाजूक शरीराला सहन होत नाहीत, ज्यामुळे त्यांना संसर्ग लवकर होतो. अशा वेळी औषधांसोबतच आपल्या स्वयंपाकघरातील नैसर्गिक घटकांचा वापर करून मुलांचे आरोग्य जपणे सहज शक्य आहे.
सर्वात प्रभावी उपाय म्हणजे नैसर्गिक वाफ. एका पातेल्यात गरम पाणी घेऊन त्यात तुळस, दालचिनी आणि लवंग टाकून त्याची वाफ घेतल्यास मुलांच्या छातीतील कफ मोकळा होतो. यातील नैसर्गिक सुवासामुळे श्वसनमार्ग स्वच्छ होण्यास मदत होते. यासोबतच, लहान मुलांसाठी ‘आयुर्वेदिक पोटली’ हा एक अत्यंत जुना आणि खात्रीशीर उपाय आहे. तव्यावर ओवा, लवंग, दालचिनी आणि जायफळ भाजून त्यात कापराचे तुकडे मिसळून एका सुती कापडात त्याची गाठ मारावी. ही पोटली मुलाच्या जवळ ठेवल्यास त्यातून निघणाऱ्या सुगंधामुळे सर्दीपासून त्वरित आराम मिळतो.
मुलांची पचनशक्ती सुधारण्यासाठी आणि छातीतील जडपणा कमी करण्यासाठी विडा आणि ओव्याचे पाणी उत्तम ठरते. विड्याची पाने आणि ओवा उकळलेले पाणी कोमट करून मुलांना दिल्यास त्यांचे पोटाचे विकारही दूर होतात. तसेच, आले, काळी मिरी आणि मधाचे चाटण हे एक नैसर्गिक ‘इम्युनिटी बूस्टर’ आहे. आल्याचा रस आणि काळ्या मिरीतील ‘व्हिटॅमिन सी’मुळे मुलांची प्रतिकारशक्ती मजबूत होते. हे सर्व उपाय केवळ घरगुती नसून आयुर्वेदातील प्राचीन ज्ञान आहे, जे बदलत्या वातावरणात आपल्या लाडक्या चिमुकल्यांसाठी संरक्षणाचे कवच ठरू शकतात. आरोग्याची काळजी घेत निसर्गाशी जुळवून घेणे हाच या आजारांवरचा खरा मंत्र आहे.
