इराण-इस्रायल संघर्षातही गुंतवणूकदारांची सोन्याकडे पाठ; डॉलरच्या मजबुतीचा मोठा फटका
इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील युद्धाला १५ दिवस उलटले असून दोन्ही बाजूंनी ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांचा मारा सुरू आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, जेव्हा जेव्हा जगात युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण होते, तेव्हा सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्या-चांदीच्या किमतीत मोठी वाढ होते. मात्र, २०२६ मधील या युद्धाने बाजारपेठेचे सर्व जुने अंदाज खोटे ठरवले आहेत. आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय बाजारपेठेत सध्या मौल्यवान धातूंच्या किमतीत वाढ होण्याऐवजी मोठी घसरण पाहायला मिळत आहे, ज्यामुळे सर्वसामान्य गुंतवणूकदार चक्रावून गेले आहेत.
आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय बाजारातील घसरण
युद्ध सुरू झाले तेव्हा जागतिक बाजारात सोने $5,426 प्रति औंसवर होते, जे आता $5,108 पर्यंत खाली आले आहे. भारतीय बाजारपेठेचा (MCX) विचार केला तर, २८ फेब्रुवारीला सोन्याचे दर १.६७ लाख रुपये प्रति १० ग्रॅम होते, ते आता १.५९ लाखांपर्यंत घसरले आहेत. चांदीच्या बाबतीतही हेच चित्र असून, २.८९ लाख रुपये प्रति किलोवरून चांदी २.६२ लाखांपर्यंत खाली आली आहे. युद्धाच्या आगीतही धातूंचे भाव कमी होणे ही या दशकातील सर्वात अनपेक्षित आर्थिक घटना मानली जात आहे.
काय आहे यामागील ‘मास्टर गेम’?
शेअर बाजार तज्ज्ञांच्या मते, यामागे ‘यू.एस. डॉलर इंडेक्स’ची (U.S. Dollar Index) वाढलेली ताकद हे मुख्य कारण आहे. आंतरराष्ट्रीय व्यवहारात डॉलर मजबूत झाल्यामुळे सोने खरेदी करणे महाग आणि कठीण झाले आहे. परिणामी, गुंतवणूकदारांनी सोन्याऐवजी डॉलरला पसंती दिली आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि अमेरिकन अर्थव्यवस्थेची मजबुती यामुळे युद्ध असूनही सोन्या-चांदीच्या मागणीत तात्पुरती घट झाली आहे. थोडक्यात सांगायचे तर, सीमेवर दारूगोळा बरसत असला तरी जागतिक बाजारपेठेवर सध्या ‘डॉलर’चेच वर्चस्व दिसून येत आहे.
