काडी, पिन किंवा बड्सचा वापर टाळा; कानांचे आरोग्य जपण्यासाठी ‘या’ चुका वेळीच सुधारा
आपल्या शरीरातील अत्यंत संवेदनशील अवयव म्हणजे ‘कान’. मात्र, अनेकदा आपण नकळतपणे कानांच्या बाबतीत अशा काही चुका करतो, ज्याचा थेट परिणाम आपल्या ऐकण्याच्या क्षमतेवर होऊ शकतो. अनेक जण आंघोळीनंतर किंवा खाज सुटल्यावर कानात कापसाच्या काड्या (Earbuds), हेअरपिन, काडेपेटीची काडी किंवा टोकदार वस्तू घालतात. परंतु, तज्ञांच्या मते असे करणे अत्यंत धोक्याचे आहे. यामुळे कानातील मळ बाहेर येण्याऐवजी अधिक आत ढकलला जातो, ज्यामुळे कानाच्या पडद्याला इजा होऊ शकते किंवा संसर्ग (Infection) पसरू शकतो.
कानात तेल टाकणे हा एक जुना घरगुती उपाय मानला जातो, पण वैद्यकीय दृष्टिकोनातून हे चुकीचे आहे. तेलामुळे कानात बॅक्टेरिया किंवा बुरशीजन्य संसर्ग होण्याचा धोका असतो. तज्ञांनुसार, कानातील मळ हा नैसर्गिक संरक्षणाचा भाग आहे, जो धूळ आणि जंतूंना आत जाण्यापासून रोखतो. सामान्यतः कान स्वतःची स्वच्छता स्वतःच करतात. जर तुम्हाला कानात जास्त मळ साचल्यासारखे वाटत असेल किंवा ऐकायला कमी येत असेल, तर घरगुती प्रयोग करण्याऐवजी त्वरित ENT (कान-नाक-घसा तज्ञ) डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
आधुनिक जीवनशैलीत हेडफोन आणि डीजेचा मोठा आवाज कानांच्या आरोग्यासाठी शत्रू ठरत आहे. हेडफोन वापरताना ‘६०-६०’ चा नियम पाळावा; म्हणजेच ६० डेसिबलपेक्षा जास्त आवाज नसावा आणि ६० मिनिटांनंतर ब्रेक घ्यावा. अचानक ऐकायला कमी येणे किंवा चक्कर येणे (Vertigo) ही लक्षणे कानाच्या अंतर्गत भागातील बिघाडाचे संकेत असू शकतात. अशा वेळी विलंब न करता डॉक्टरांकडे जाणे हिताचे ठरते. कानांची काळजी घेण्यासाठी पोहताना कान कोरडे ठेवणे आणि मोठ्या आवाजापासून दूर राहणे, हे साधे पण प्रभावी उपाय आपली श्रवणशक्ती दीर्घकाळ टिकवून ठेवण्यास मदत करतात.
